Anasayfa » Genel Jinekoloji » Dış Gebelik » Dış Gebelik İlaç Tedavisi
Dış Gebelik İlaç Tedavisi

Dış Gebelik İlaç Tedavisi

Dış Gebelik İlaç Tedavisi

Ultrason teknolojisindeki gelişmeler ve kanda yapılan gebelik testi (bhcg) sonuçlarının kısa sürede raporlanması, dış gebelik tanısını erken koymamıza yardımcı olmaktadır.

Böylece tanısı erken konan dış gebelikler, ameliyat edilecek duruma gelmeden ilaç ile tedavi edilebilmektedir.

Dış gebelikte ilaç tedavisi olarak en başarılı ilaç MTX:Metoreksat dır. Bu bir kemoterapi ilaçıdır. Kanser tedavisinde kullanılmasının yanında dış gebelik tedavisinde de oldukça etkilidir.

Dış gebelik tedavisinde hangi hastalarda metotreksat kullanılır?

  • Hastanın hayati tehlikesi olmamalıdır ( nabız, tansiyon normal olmalıdır)
  • Dış gebeliğin kesin olarak tanısını koymak için kürtaj yapılması gerekir. Kürtaj ile alınan parçanın patoloji sonucu dış gebelik gelmelidir
  • Ultrasonda rahim içinde gebelik görülmemelidir
  • Dış gebeliğe bağlı iç kanama olmamalı (rüptüre dış gebelik olmamalı)
  • Hastanın karaciğer ve böbrek hastalığı olmamalıdır
  • Kandan yapılan gebelik testi (bhcg) değeri 10000 den büyük olmamalı
  • Bazen dış gebelik tanısı ultrasonda %100 koyulabilir. Bebek rahim dışında izlenir ve kalp atışları oluşmuştur. Bebeğin kalp atışları ultrasonda izleniyor ise metotrexat kullanılamaz. Metotrexat kullanmak için bebeğin kalp atışlarının görülmemesi gerekir.

Yukarıdaki kriterleri sağlayan dış gebelik hastası ilaç ( Metotreksat ) ile tedavi edilebilir.

metotreksat karaciğere, böbreğe ve kan üretimini yapan kemik iliğine zarar verebilir. Bundan dolayı metotreksat tedavisi öncesinde bu organların sağlıklı olduklarını bilmemiz gerekir. Bundan dolayı da;

Hastaya Metotrexat tedavisi öncesinde bazı testler ve kürtaj yapılmalıdır.

  • Hemogram ( tam kan sayımı)
  • Karaciğer fonksiyon testleri ( ast,alt)
  • Böbrek fonksyon testi ( kreatinin)

Metotreksat tedavisi öncesinde dış gebelik tanısının % 100 konulması gerekir. Yani rahim içinde gebeliğin olmadığından kesin olarak emin olmamız şarttır. Diğer bir deyiş ile dış gebelik tanısı kesin olarak koyulmalıdır. Bu iki şekilde mümkündür

1-Hastaya kürtaj yapılıp rahim içi temizlenir. Rahim içinden alınan parçalar patolojiye gönderilir. Patoloji sonucu ile dış gebelik tanısını kesin olarak koyulur.

2- Renkli dopler ultrason ile nadirde olsa dış gebelik tanısını koyulabilir. Fakat kürtaj da olduğu gibi hiç bir zaman %100 kesin tanı koyulamaz.

Dış gebelikte methoteraxte kullanımında dikkat edilmesi gereken diğer önemli bir nokta da, dış gebelik 8 haftadan büyükse ve kan uyuşmazlığı varsa ( kadın negatif (-) , erkek pozitif (+) ) mutlaka kan uyuşmazlık iğnesi yapılmalıdır. Yapılmaz ise hastanın sonraki gebelikleri sorunlu olabilir.

İlaçlı (Metotreksat) dış gebelik tedavisi dört şekilde yapılabilir.

Birinci ve ikinci tedavide methotreaxte kalçadan yapılır.

Üçüncü tedavi de metoreksat ağızdan verilir.

Dördüncü tedavi şekli hem ilaç hem de cerrahi yöntem olarak düşünülebilir. Metotreksat ultrason eşliğinde dış gebeliğin içine şırınga ile verilir. Bu tedaviye salpingosentez denir.

1) Tek doz metotreksat metodu:

2) Tekrarlayan methotreaxte metodu:

3) Ağızdan metotreksat metodu:

4) Salpingosentez metodu:

Dış gebelikte tedavisinde uygulanan methotrexat  yöntemleri ni ayrıntılı

  • Tek doz metotreksat metodu:

1.günKandan gebelik testi (b-HCG) değeri

Tam kan sayımı (CBC, trombosit)

Böbrek fonksiyon testi (kreatinin)

Karaciğer fonksiyon testi (ast,alt,ggt)

metotreksat: hastanın vücut alanının metrekaresine 50 mg

kalçadan yapılır : 50 mg/m²

4. günKandan gebelik testi değeri           (b-HCG)
7. günKandan gebelik testi değeri b-HCG

Tam han sayımı (CBC, trombosit)

Böbrek fonksiyon testi (kreatinin)

Karaciğer fonksiyon testi (ast,alt,ggt)

 

Kandan yapılan gebelik testi bhcg değeri 5’in altına düşene kadar bhcg testi haftada bir yapılmaya devam edilir.

İlaç tedavisi ile elde edilen deneyimler ve bilgiler artıkça, tedaviyi basitleştirmek, hasta uyumunu arttırmak, maliyeti ve yan etkileri azaltmak için tek doz metotreksat tedavisi geliştirilmiştir.

Tek doz methorexate tedavisi ilaçın yan etkilerini önemli ölçüde azaltmıştır. Metotrexate bağlı yan etkileri önlemek için folinik asit adında bir vitamin hastalara verilir. Tek doz methorexate tedavisinde hastaların folinik asit kullanmasına gerek kalmamıştır.

Tek doz methorexate tedavisinde bhcg değeri 1 ve 4. gün arasında biraz yükselebilir. Bu normaldir hastaların korkmasına gerek yoktur. Bu yükseliş tedavinin işe yaramadığını göstermez.

Asıl önemli olan 4 ve 7. günler arasında yapılan bhcg değerleridir. Tedavinin başarılı olduğunu söylememiz için 7. gündeki değerin 4. günkü değerden en az %15 düşük olması gerekir.

Bhcg değeri 5’in altına düşene kadar haftalık bhcg takiplerine devam edilmesi gerekir.

Kan gebelik testi (bhcg) değerinde herhangi bir yükselme yada %15 den daha az bir düşüş olursa metotreksat dozu tekrarlanır.

Tek doz metotreksat tedavisi ile hastaların tam olarak iyileşmesi 3-6 hafta sürmektedir.

 

  • Tekrarlayan doz metodu:

1.gün-Kandan gebelik testi (b-HCG) değeri

-Tam kan sayımı (CBC, platelet sayımı)

-Böbrek fonksiyon testi (kreatinin)

-Karaciğer fonksiyon testi( ast,alt,ggt)

-Metotreksat: kilo başına 1mg

kalçadan yapılır : 1 mg /kg

 

2.gün-Folinik asit : kilo başına 0,1 mg

0,1 mg/kg kalcadan yapılır

 

3.gün-Metotreksat: kilo başına 1mg

kalçadan yapılır : 1 mg /kg

 

4.gün-Folinik asit : kilo başına 0,1 mg

0,1 mg/kg kalçadan yapılır

-Kandan gebelik testi( bhcg )değerine bakılır

 

5.gün-Metotreksat: kilo başına 1mg

kalçadan yapılır : 1 mg /kg

-Kandan gebelik testi( bhcg )değerine bakılır

 

 

6.gün-Folinik asit : kilo başına 0,1 mg

0,1 mg/kg kalçadan yapılır

-Kandan gebelik testi( bhcg )değerine bakılır

 

7.gün-Metotreksat: kilo başına 1mg

kalçadan yapılır : 1 mg /kg

-Kandan gebelik testi (bhcg) değerine bakılır

 

8.gün-Folinik asit : kilo başına 0,1 mg

0,1 mg/kg kalçadan yapılır

-Kandan gebelik testi (b-HCG),

-Tam kan sayımı (CBC, platelet sayımı)

-Böbrek fonksiyon testi (kreatinin) ve

-Karaciğer fonksiyon testi (ast,alt,ggt) yapılır

 

 

 

Bhcg 5’in altına düşene kadar haftalık bhcg takibine devam edilir.

Metotreksat ve folinik asit tedavisi kan gebelik testi (bhcg) değerleri bir önceki değerine göre %15 azalıncaya kadar uygulanabilir.

Tekrarlayan metoreksat ve folinik asit tedavisi en fazla dört kez ve iki günde bir yapılabilir.

MTX ve folinik asit enjeksiyonları serum b-HCG değerleri öncekinin %15’i

kadar azalıncaya kadar maksimum dört doz olacak şekilde iki günde bir yapılabilir.

  • Ağızdan (oral) Metotreksat metodu:

1.gün-Kandan gebelik testi (b-HCG) değeri

-Tam kan sayımı (CBC, platelet sayımı)

-Böbrek fonksiyon testi (kreatinin)

-Karaciğer fonksiyon testi( ast,alt,ggt)

 

-Metotreksat dozu: kilo başına 0,3 mg   her gün

ağızdan alınır 0,3 mg /kg/gün

 

2.gün-Metotreksat dozu: kilo başına 0,3 mg   her gün

ağızdan alınır 0,3 mg /kg/gün

 

3.gün-Metotreksat dozu: kilo başına 0,3 mg   her gün

ağızdan alınır 0,3 mg /kg/gün

 

4.gün-Metotreksat: kilo başına 0,3 mg   her gün

ağızdan alınır 0,3 mg /kg/gün

 

7.günKandan gebelik testi (b-HCG) tekrar edilir

 

Ağızdan metotreksat tedavisi günümüzde oldukça nadir kullanılır. bu tedavide bhcg’nin 5’in altına düşmesi ortalama 4 hafta sürmektedir.

Ağızdan metotraksat tedavisinde, dış gebeliğe bağlı olarak tüplerin parcalanıp iç kanama oluşturabileceği unutulmamalıdır.

  •  Salpingosentez metodu:

Laparoskopi ( kapalı ameliyat ) yada ultrason eşliğinde karından yada vajinadan şırınga ile gebelik kesesinin içine gebeliği sonlandıracak madde verilerek dış gebelik tedavi edilebilir.

Şırınga ile gebelik kesesinin içine metotraksat, kcl ( potasyum klorür), prostaglandinler, şeker gibi hiperozmolar maddeler denenmiştir.

Bu işlem diğer medikal ( ilaç ) tedavilerine göre riskli olduğundan genellikle tercih edilmez.

Dış gebelik ilaç tedavisi ile ilgili olarak hastalarımızdan gelen sorular ve cevaplar:

Dış gebelik iğne tedavisi kaç gün sürer?

Yukarıda anlattığımız gibi iğne ( metotreksat)tedavisi  bir gün  yapılabildiği gibi  bir hafta içinde 3 defa da yapılabilmektedir. Çoğunlukla tek bir defa yapılan uygulama kullanılmaktadır. İlaçın etkisinin başlaması ve dış gebeliğin tamamen tedavi edilmesi ilaç yapıldıktan sonra 3-4 hafta sürmektedir.

Dış gebelik iğne tedavisi sonrası kanama normal mi?

İlaç tedavisi sonrası vajinal kanama olması normaldir. çok şiddetli olamayan karın ağrısı olabilir. ağrı dayanılmayacak kadar fazla ise acil olarak ultrason ile kontrol edilmelidir. Bazen ilaç tedavisine rağmen tüp yırtılıp iç kanama olabilir.

Dış gebelik iğne tedavisi sonrası hamilelik kaç ay sonra olabilir?

Methotrexat  bir kemotrapi ilaçıdır bu ilaç uygulandıktan sonra en az üç ay gebe kalmamak gerekir.

Dış gebelik tedavisi sonrası cinsel ilişki ye ne zaman girilebilir?

Cinsel ilişki sırasında dış gebeliğin yerleştiği tüp yırtılıp kanamaya neden olabileceği için. İlaç – iğne etkisini gösterip bhcg sıfırlandıktan sonra cinsel ilişkiye girilebilir.

Gelen Arama Terimleri:

Hakkında Jin. Opr. Dr. Özgür Kartal

Jin.Op.Dr.Özgür KARTAL (Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı) Malatyada doğdum ilk, orta ve lise öğrenimini Mersinde tamamladıktan sonra. · 1996-2002 İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesin de tıp eğitimi aldım. · 2003-2008 Kadın Hastalıkları Ve Dogum Uzmanlığı ihtisasını tamamladım. · 2009-2011 mecburi hizmetimi Şanlıurfa Kadın Hastalıkları Ve Doğum Hastanesinde yaptım. .. Devamı >>

2
Yorum Yapabilir / Soru Sorabilirsiniz

avatar
1 Comment threads
1 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
2 Comment authors
Jin. Opr. Dr. Özgür KartalFatma şener Recent comment authors
  Subscribe  
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Bildir
Fatma şener
Ziyaretçi
Fatma şener

Merhabalar dış gebelik oldum.2.igneyi yapıldı.su an 300 beta değerim cinsel iliski olabilirmi acaba.